Türkiye'de ISPM 15 Uygulaması Zorunluluğu

Türkiye'de ISPM 15 Uygulaması Zorunluluğu

Türkiye'de ihracatta kullanılacak ham ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15'e uygun hazırlanması ve işaretlenmesi, hem uluslararası bitki sağlığı kurallarına uyum hem de sevkiyatın hedef ülkede kabulü açısından kritik öneme sahiptir. Uygulamanın ulusal çerçevesi, 26 Temmuz 2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle güncellenmiştir.

Hangi ambalajlar için önemlidir?

İhracatta kullanılan masif ahşap palet, sandık, kasa, kutu, istif tahtası, takoz, kablo ve bobin makarası gibi malzemeler kapsam içinde değerlendirilebilir. Kontrplak, OSB ve benzeri işlenmiş ahşap esaslı malzemelerin kapsam durumu, standarttaki muafiyet şartlarına göre belirlenir.

İşlem ve işaretleme yetkisi

ISPM 15 işareti herkes tarafından basılabilecek bir logo değildir. Isıl işlem ve işaretleme faaliyetleri, Bakanlıkça izin verilen ve denetlenen işletmeler üzerinden yürütülür. Yetkisiz işaretleme, işareti başka işletmeye kullandırma veya işlem görmemiş malzemeyi işaretleme ciddi uygunsuzluk oluşturur.

2024 düzenlemesinin öne çıkan yaklaşımı

• İşlem ve işaretleme faaliyetlerinde daha güçlü izlenebilirlik
• İşlem raporları ve kayıtların korunması
• Yetkili işletme, tedarikçi ve kullanıcı sorumluluklarının belirlenmesi
• İthalatla gelen ahşap ambalajların yeniden kullanımına ilişkin kontroller
• Denetim, askıya alma ve izin iptali mekanizmaları

İhracatçının yapması gerekenler

İhracatçı; ahşap ambalajı güvenilir ve belgeli kaynaktan temin etmeli, işaretin okunaklı ve doğru olduğunu kontrol etmeli, faturaları ve ilgili kayıtları saklamalıdır. Yabancı ülke işaretli, kaynağı belirsiz veya belgelendirilemeyen kullanılmış ambalajlar yeniden ihracatta risk oluşturabilir.

Hedef ülkenin ISPM 15 dışında ilave temizlik, kabuksuzluk, beyan veya sevkiyat öncesi işlem şartları bulunabileceği için yalnızca işarete güvenilmemelidir.

Güncellik notu

Ulusal uygulama ayrıntıları ve geçiş hükümleri değişebileceğinden, işlem veya tedarik öncesinde Tarım ve Orman Bakanlığının güncel yönetmelik ve yetkili işletme listeleri kontrol edilmelidir.

Kaynaklar: IPPC (ISPM 15, ISPM 43), T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, UNEP Ozone Secretariat, US EPA, Avustralya DAFF ve Yeni Zelanda MPI resmî kaynakları esas alınmıştır.