Avustralya ve Yeni Zelanda 2026 BMSB İhracat Tedbirleri

Avustralya ve Yeni Zelanda 2026 BMSB İhracat Tedbirleri

Bu rehber, Avustralya ve Yeni Zelanda (NZ) ihracatı yapan firmalar için BMSB (kahverengi kokarca böceği) mevsimsel önlemleri ve muamele gerekliliklerini güncel resmî kaynaklardan derlemektedir.

İhracat döneminin 1 Eylül – 30 Nisan aralığında olması ve ürünün hedef riskli ülkelerde üretilmiş / gönderilmiş olması hâlinde zorunlu işlem gerekecek ve onaylı işleme yöntemlerinden biri uygulanacaktır. Ambalaj malzemeleri dışında yalnızca mallar işlem kapsamındadır.

Avustralya ve Yeni Zelanda’da muamele uygulamaları benzer olmakla birlikte; Avustralya’da konteyner içi yurt içi işlem yapılabilirken Yeni Zelanda’da tüm muamele deniz üstünde yapılmalıdır. Kabul edilen yöntemler: ısıl işlem, metil bromür (MB) fumigasyonu, sülfüril florür fumigasyonu ve (Avustralya için yenilik) etil formiyat.

İhracatçı Kontrol Listesi

İhracat öncesinde kontrol edilmesi gereken adımlar:

• İhracat tarihlerini kontrol edin: Sevkiyat 1 Eylül – 30 Nisan arasında mı yapılacak (Avustralya / NZ’de konteynere yükleme veya denize indirme tarihine göre)?
• Nakliye türü: Mallar deniz kargosu mu (açık konteyner, flat-rack dâhil)? Kargo havadan ise yalnızca rastgele kontroller uygulanır.
• Menşe ve çıkış ülkesini teyit edin: Mallar, Avustralya / NZ’nin hedef riskli ülkeler listesindeki bir ülkede mi üretilip sevk edildi? (Türkiye her iki listede de yer alır.)
• Hedef yüksek risk sınıfına giriyor mu? Araç, makine, yedek parça ve endüstriyel ekipmanlar ile konteynerdeki özel riskli mallar genellikle hedef yüksek risk kabul edilir.
• İşlem planlaması: Yukarıdaki soruların tümü “Evet” ise zorunlu muamele gereklidir. Uygun işlem sağlayıcısını bulun ve randevuyu sevkiyat tarihinden önce alın.
• Alternatif yollara dikkat edin: 1 Eylül’den önce mühürlenmiş konteyner veya yeni / kullanılmamış (NUFT) araç ve makine gibi durumlarda beyanla muafiyet mümkün olabilir (yalnızca belirli HS kodları).
• Uygun zaman penceresini ayarlayın: Muamele sonrası malların gemiye yüklenmesi ve konteynerin kapatılması süresi 120 saat ile sınırlıdır (Avustralya ve Yeni Zelanda için geçerli).

Her adımda ilgili yetkili kurumla koordinasyonu sağlayın. Şüpheli durumlarda Avustralya’nın BICON (Biosecurity Import Conditions) sistemi ve Yeni Zelanda MPI danışma kaynakları kullanılabilir.

İşlem Protokolleri

BMSB muamelesinde kabul edilen başlıca yöntemler ve parametreler (Avustralya resmî şartları; Yeni Zelanda’da benzer uygulamalar geçerlidir):

Her işlem sonrası ilgili formata uygun Muamele Sertifikası düzenlenmeli ve Fitosaniter Sertifika eklenmelidir. İşlem sağlayıcı, Avustralya’nın onaylı işlem sağlayıcıları (Approved Treatment Provider) listesinde kayıtlı olmalıdır; aksi hâlde sertifika geçersiz sayılır.

Gerekli Belgeler ve Örnek İfadeler

• Fitosaniter Sertifika: İhracatçı ülkenin yetkili otoritesinden alınan resmî fitosaniter sertifika (veya elektronik ePhyto); malın türü, menşei, taşıma bilgileri ve uygulanan muamele yer almalıdır.
• İşlem Sertifikası: Fumigasyon sonrası tedavi firmasınca düzenlenir; muamelenin tipi, dozu, süresi, sıcaklığı ve tarihlerini içerir. Avustralya’da sağlayıcı kayıtlı olmalı ve kayıt numarası bulunmalıdır.
• NUFT Beyanı (isteğe bağlı): Yeni, kullanılmamış mallarda kullanılır. Avustralya’da 1 Aralık sonrası üretilen araç / makine için üretici onaylı beyanla muafiyet sağlanabilir.
• Gümrük ve Nakliye Belgeleri: Konşimento ve faturalarda konsinye detayları ve menşe bilgileri bulunmalıdır. ABF ve NZ MPI denetimleri için açıklama ve işlem kanıtı eksiksiz olmalıdır.

Ön-İhracat Muayene ve Doğrulama Süreci

İhracatçı, yüklemeden önce yetkili denetim makamının kontrolüne tabi olabilir. Tipik adımlar:

• Temizlik ve Hazırlık: Ürünler BMSB izi veya üremesi barındırmayacak şekilde temizlenir; açık bitki materyali ayrılır. Paletler ve kasalar dezenfekte edilebilir.
• Dokümantasyon Kontrolü: Taşıma belgeleri ile menşe ve uçuş / konteyner bilgileri karşılaştırılır; istisna kanıtları belgelenir.
• Ön Muayene: Gönderim öncesi gerekirse numune muayenesi yapılır; rastgele konteyner veya araç parçalarında böcek aranır.
• Onay / İzin: Tüm koşullar sağlandıysa ilgili makam sevkiyata izin verir; gerekli ek beyan formları doldurulur.

BMSB tespit edilirse ihracat durdurulur ve müdahale planına göre önlem alınır. Yeni Zelanda’ya araç / makine ihracatında Manufacturer’s Declaration formu resmî IHS formatında hazırlanır.

Rezervasyon, Lojistik ve Süreler

• Ön rezervasyon: Fumigasyon rezervasyonu sevkiyat tarihinden en az 1–2 hafta önce yapılmalıdır; özellikle Eylül başında talep yoğundur.
• Muamele süresi: Fumigasyon (MB / SF / EF) genellikle 12–24 saat sürer; hazırlık, havalandırma ve ölçüm eklenince toplamda 30–36 saat ayırmak makuldür.
• Sevk takvimi: Muameleden sonra 120 saat içinde konteynerin yüklenip mühürlenmesi zorunludur; pencere aşılırsa işlem tekrarı gerekebilir.
• Nakliye işlemleri: Fumigasyon sonrası konteyner / araçlar yeniden açılmaz; işlem sertifikalarında belge / referans numaraları yer alır.

Ön-İhraç Zaman Çizelgesi

Avustralya – Yeni Zelanda Karşılaştırması

• Risk ülkeleri: Her iki ülke de benzer hedef riskli ülke listesi kullanır; Türkiye ikisinde de listelenmiştir. Listeler resmî sitelerde güncellenir.
• Hedef mallar: Avustralya’da tüm konteyner yükleri işlem gerektirir. NZ’de yalnızca araç, makine, yedek parça ve belirli konteynerler hedeflenir; diğer mallar artan kontrolle izlenir.
• Muamele zamanı: Avustralya’da konteyner malları varışta da işlenebilir. NZ’de tüm muamele ihracat ülkesinde tamamlanmalıdır; açık (breakbulk) yük her ikisinde de yalnızca denizde işlenebilir.
• İstisnalar: Her iki ülkede de yeni / kullanılmamış mallar için üretici beyanıyla muafiyet mekanizmaları bulunur.
• Uyum: Kurallara uymamak ürünün girişinin engellenmesine, iade veya imhaya yol açar. Sahte belge tespit edilirse sevkiyat reddedilir.

Özetle Avustralya – Yeni Zelanda düzenlemeleri büyük oranda paraleldir; ihracat yapacak firmalar bu rehbere uygun hazırlık yapmalı ve her sevkiyat öncesinde resmî BICON ve MPI kaynaklarını kontrol etmelidir.

Kaynaklar: Avustralya Tarım Bakanlığı ve Yeni Zelanda MPI resmî web sitelerindeki mevzuat ve rehberler esas alınmıştır (son kontrol: 2026).